İşe yarayan not tutma: yazmak değil, düşünmek

Çoğu öğrencinin defteri aslında bir kopyalama arşividir: tahtada ne varsa, kitapta ne yazıyorsa aynen geçirilmiştir. Yazarken "çalışıyormuş" hissi güçlüdür, ama aynen kopyalamak zihinden neredeyse hiç geçmeden elden kağıda akar. İyi not tutmanın ölçüsü ne kadar yazdığınız değil, yazarken ne kadar düşündüğünüzdür.

Altın kural: kendi cümlenle yaz

Bir bilgiyi kendi cümlenizle yazabilmek için önce onu anlamanız gerekir. Bu yüzden en basit ve en güçlü not alma kuralı şudur: cümleyi kaynaktaki haliyle değil, kendi kurduğunuz haliyle yazın. Takıldığınız yerde durup "ben bunu nasıl anlatırdım" diye düşünmek, notun kendisinden daha değerlidir; eksik anladığınız nokta tam o anda ortaya çıkar.

Formüller, tanımlar ve tarihler elbette aynen yazılır. Ama tanımın altına bir satır da kendi sözlerinizle "yani..." diye eklemek, o tanımı sınavda hatırlanabilir kılan şeydir.

Cornell yöntemi: üç bölgeli sayfa

Sayfayı üçe bölün: sağda geniş bir not alanı, solda dar bir soru sütunu, altta birkaç satırlık özet şeridi.

1. Ders sırasında sadece sağ alana yazın: kısa cümleler, oklar, kendi kısaltmalarınız.
2. Ders bittikten sonra sol sütuna, sağdaki her bölümü soran sorular yazın: "Osmotik basınç neye bağlıdır?", "Bu teoremin şartı ne?"
3. Gün sonunda sağ tarafı kapatıp yalnızca sol sütundaki sorulara bakarak cevap vermeye çalışın. Bu, defteri kendi kendine çalışan bir soru bankasına çevirir.

Alt şeride de sayfanın tamamını iki üç cümleyle özetleyin. Özet yazılamıyorsa konu henüz oturmamış demektir; bu da kıymetli bir sinyaldir.

Derste yetişemiyorum diyenlere

Her şeyi yakalamaya çalışmak, hiçbir şeyi anlamamanın en garantili yoludur. Derste anahtar kelimeleri ve mantık akışını not edin; cümleleri tamamlamayı ders sonrasına bırakın. Ders bittikten sonraki ilk saatlerde notların üzerinden geçip boşlukları doldurmak, haftalar sonra anlamsızlaşmış satırları çözmeye çalışmaktan çok daha kolaydır.

Not tutmanın görünmeyen yarısı: geri dönmek

Hiç açılmayan defter, tutulmamış not gibidir. Notlar haftalık planın içinde kendine yer bulmalıdır: hafta sonu 20 dakikalık bir blokta, o haftanın sol sütun sorularını cevaplamak yeterlidir. Cevaplayamadığınız sorular, bir sonraki haftanın çalışma listesini kendiliğinden oluşturur.

Birebir derslerde öğrencinin defterine birlikte bakarız; çünkü defter, öğrencinin konuyu nasıl düşündüğünün en dürüst fotoğrafıdır. Notların kopyadan düşünceye dönüştüğü hafta, genellikle netlerin de kıpırdamaya başladığı haftadır.